Per Akracia – Fenikso Nigra
Oni nomas laboro tion, kio konsumas la vivon de tiuj, kiuj bezonas pluvivi. Oni vendas dignecon, sed liveras dependecon. Por tiuj, kiuj ne heredis posedaĵon nek privilegiojn, labori neniam estis vera elekto — ĝi estas ĉiutaga trudado. Kiam la alternativo estas manko, konsento ĉesas ekzisti.
La ĉiutaga vivo montras tion sen maskoj. Vekhorloĝoj interrompas ripozon, superplenaj transportoj puŝas lacajn korpojn al tro longaj labortagoj, nesufiĉaj salajroj redonas nur la minimumon por daŭrigi. La korpo eluziĝas, la menso elĉerpiĝas, la tempo malaperas. Kaj tamen oni postulas dankemon. Oni nomas ekspluatadon ŝanco kaj prezentas submetiĝon kiel virton.
La logiko estas simpla kaj kruela: kiu regas la rimedojn por pluvivi, tiu regas tiujn, kiuj dependas de ili. Salajrata laboro transformas vivtempon en varon. Ĉiu cediĝinta horo fortigas strukturon, kiu koncentras riĉecon en malmultaj manoj kaj disdonas malsekurecon al la plimulto. Kontraktoj kaj leĝoj ne korektas tion — ili nur organizas la malegalecon.
Kiam iu malsaniĝas, maljuniĝas aŭ ne plu povas teni la ritmon, la kulpo falas sur tiu, kiu falis. Aperas rakontoj pri nesufiĉa peno, malĝustaj elektoj, manko de preparo. Neniam oni demandas pri modelo, kiu postulas konstantan produktivecon kaj forĵetas tiujn, kiuj ne plu sekvas. La sistemo restas netuŝita; la respondeco estas ĉiam individue ŝarĝita.
La meritokratio ludas centran rolon en ĉi tiu procezo. Ĝi transformas strukturan malegalecon en personan fiaskon kaj prezentas akumuladon kiel moralan virton. Tiel ekspluatado ŝajnas justa kaj ĉiutaga trudado alivestiĝas kiel respondeco. Tio ne estas analizo — tio estas propagando.
Laboro povus esti kunlaboro, kolektiva kreado, agado celanta subteni la komunan vivon. Sed sub kapitalismo ĝi servas por konservi hierarkiojn kaj nutri senliman akumuladon. Ĝi produktas koncentritan abundon dum ĝi disdonas lacecon, angoron kaj timon esti forĵetita. Ne la laboro liberigas — la maniero kiel ĝi estas trudata malliberigas.
Dum pluvivado dependas de la vendado de tempo, libereco restos ĉiam parta kaj revokebla. Demandi la laboron kiel ĝi estas trudata al ni ne estas rifuzo de komuna vivo. Ĝi estas rifuzo de konstanta oferado en la nomo de sistemo, kiu neniam satiĝas.
Digneco ne naskiĝas el obeemo. Ĝi naskiĝas el rompo kun rilatoj, kiuj transformas vivon en rimedon.
Repreni kontrolon super tempo, super produktado kaj super la organizado de la vivo ne estas fora utopio. Ĝi estas konkreta bezono de tiuj, kiuj rifuzas ekzisti nur por teni la maŝinaron funkcianta.
En la lukto ni estas dignaj kaj liberaj homoj!
